Chuẩn bị mẫu kiểm nghiệm đúng cách: những lỗi thường gặp

Chất lượng của một kết quả kiểm nghiệm bắt đầu từ chính mẫu thử. Mẫu được lấy và bảo quản không đúng cách có thể dẫn đến kết quả không phản ánh đúng tình trạng thực tế của lô sản phẩm, hoặc khiến mẫu không đủ điều kiện để thực hiện phân tích.

Lượng mẫu không đủ

Mỗi chỉ tiêu cần một lượng mẫu tối thiểu để thực hiện phân tích, và trong nhiều trường hợp cần thêm phần mẫu lưu để phục vụ phúc tra khi có khiếu nại. Khi gửi nhiều chỉ tiêu cùng lúc, lượng mẫu cần thiết sẽ tăng lên tương ứng.

Cách tránh: xác định danh sách chỉ tiêu trước, sau đó hỏi lượng mẫu cần chuẩn bị cho đúng nhóm chỉ tiêu đó thay vì ước lượng.

Bảo quản sai điều kiện

Đây là lỗi ảnh hưởng lớn nhất đến kết quả vi sinh. Mẫu cần giữ lạnh nhưng để ở nhiệt độ phòng trong nhiều giờ có thể làm thay đổi mật độ vi sinh vật; ngược lại, một số mẫu bị cấp đông không đúng cách có thể ảnh hưởng đến chỉ tiêu hóa lý.

Cách tránh: giữ mẫu ở điều kiện tương đương điều kiện bảo quản của sản phẩm, hạn chế thời gian từ lúc lấy mẫu đến lúc gửi, và sử dụng thùng giữ lạnh khi cần.

Thiếu thông tin mẫu

Một mẫu không có thông tin đi kèm sẽ khó diễn giải kết quả. Các thông tin nên ghi rõ: tên sản phẩm, ngày sản xuất hoặc ngày lấy mẫu, số lô, điều kiện bảo quản và mục đích kiểm nghiệm.

Với mẫu nước, nên ghi thêm vị trí lấy mẫu (vòi, bể chứa, giếng khoan, đầu nguồn hay cuối nguồn) vì cùng một hệ thống nhưng vị trí khác nhau có thể cho kết quả khác nhau.

Đóng gói chưa phù hợp

Bao bì rò rỉ, chai không kín, hoặc mẫu bị vỡ trong quá trình vận chuyển là những tình huống thường gặp khi gửi mẫu qua đơn vị chuyển phát. Nên dùng bao bì kín, chống va đập, và tách riêng từng mẫu để tránh nhiễm chéo.

Xem thêm quy trình từng bước tại Hướng dẫn gửi mẫu.